Άρθρο: Μένη Κουτσοσίμου
Ψυχολόγος – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
ΜΔΕ στην Κοινωνική Ψυχιατρική-Παιδοψυχιατρική
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων
Μεταδιδάκτωρ Ιατρικής Παν/μίου Ιωαννίνων στην Ποιότητα Υπηρεσιών


Έξω ο καιρός δεν λέει να φτιάξει, εκεί που βγαίνεις, μαυρίζει ακόμη ο ουρανός.

Από πού κι ως πού συννεφιασμένη εποχή το καλοκαίρι… πάει χάλασε κι αυτό.

Μέσα σου όμως το ίδιο κλίμα… Απορείς;

Βάζεις ποτό και ξενυχτάς την καληνύχτα σου, κάνοντας τα δικαστήριά σου.

Γνωρίζεις βέβαια ότι στο φως της νύχτας όλα μεγενθύνονται. Κάτι δεν σου πάει καλά όμως.

Είναι κάτι στιγμές που και ο ήχος της σιωπής κάνει τόσο θόρυβο που σε τρελαίνει.

Τι χρώμα έχει αλήθεια η σιωπή; Εδώ σε θέλω. Ορίστε τα χρώματα, διαλέγεις αναλόγως.

Με τι χρώμα θα έβαφε τη θάλασσα ένα παιδί που ζει στη στεριά; Όπως του την έμαθαν.

Ο άστεγος, τον ουρανό; Όπως τον αντικρίζει όταν βρέχει.

Ο πλούσιος, τη φτώχια; Όπως τη χρησιμοποιεί για να πατάει επί πτωμάτων.

Ο άπληστος, την αγνότητα; Όπως τη βιάζει.

…Σαν να είναι όλες οι πληγές απόψε ανοιχτές. Πώς να φτάσει η παρηγοριά και τι να περικαλύψει… Μόλις χαμηλώσει η περηφάνια, χτυπά αλύπητα η εσωτερική φωνή.

Ο φόβος, τι χρώμα έχει; Σκούρο.

Και η ψευτιά; Βρωμάει.

Η ασυδοσία; … παλεύεις με τις λέξεις.

Μα αυτά δεν είναι χρώματα… σκοτάδι σιωπών σ’ έχει περιλούσει.

Τέτοιες ώρες στη γωνιά του νου είναι που βγαίνουνε μαχαίρια.

Δε σου πάει τέτοια ζωή. Μπορούμε να μιλήσουμε για ισορροπία ευθυνών;

Θα ήταν υπερβολικό να ισχυριστώ ότι γι’ αυτό που είσαι και νιώθεις ευθύνεσαι αποκλειστικά εσύ. Φαίνεται όμως ότι δεν κατείχες τις απαραίτητες αντίρροπες δυνάμεις για να το κοντρολάρεις. Ενδέχεται μάλιστα να επιδείνωσες την κατάσταση με τους χειρισμούς σου, εξαιτίας της φαινομενικής υπεροχής σου ή έστω να το νομίζεις.

Πώς θα μπορούσε να σ’ επηρεάσει άλλωστε η ελευθερία σου, όταν μέχρι πρότινος δεν την διεκδικούσες;

Τώρα σκέφτεσαι αποκλειστικά τη φυγή – κυρίως την φυγή προς τα μέσα. Η ένοχη συνείδηση γεννιέται μέσα σου.

Στο δίλλημά σου απαντώ πως η σιωπή δεν θα σου χρωματίσει το τοπίο.

Σαν ξεθωριασμένο αντίγραφο νιώσε το.

Αποχρωματίστηκε μπροστά στα μάτια σου από τις αντιξοότητες της ζωής σου, το εφήμερο της ύπαρξης, τη σκληράδα του κόσμου, την άβυσσο της ψυχής, το ακαταλόγιστο των επιλογών, την ανανταπόδοτη αγάπη, τα αχαλίνωτα ένστικτα, το άδικο, το απλήρωτο κενό που χάσκει κάτω απ’ ό,τι αποκαλούμε ψυχή, την τυφλή πίστη, τις προσδοκίες.

Η ζωή είναι σαρκοφάγος τελικά. Κι έτσι πρέπει να την αντιμετωπίζεις. Κυριολεκτικά και μεταφορικά, θάβονται όλοι εκεί, νεκροί και ζωντανοί… Όσο κι αν χαμαιλεοντίζεις και μετασχηματίζεις τις αναμνήσεις σε εμπειρία, είναι όλα εκεί, σαν ναρκοπέδιο.

Γνωρίζοντας τη μοναξιά, την αποξένωση, κι εν γένει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα, επιλέγεις πολλάκις να αυτοπροστατευθείς και να οριοθετηθείς, εσύ και οι άλλοι. Το πρόβλημα των ορίων, αποτελεί βασανιστικό εγχείρημα της εποχής μας σε ατομικό και συλλογικό βαθμό.

Μπορείς να αγαπήσεις χωρίς να ακυρωθείς;

Μπορείς να παραμείνεις ταπεινός και αληθινός χωρίς να διαλυθείς;

Μπορείς να συμβάλλεις χωρίς να καταργήσεις τον άλλο;

Οι άνθρωποι δεν αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία.

Χρειάζεται κάθε στιγμή να γνωρίζουν τίνος είναι το συγκεκριμένο πρόβλημα και ποιός καλείται να αναλάβει τις ευθύνες του.

Αν δεν αντέχεις λοιπόν την αλήθεια που έφτιαξες εσύ, συνέχισε να στριφογυρίζεις στον τάφο που έσκαψε η αδράνεια και οι δήθεν αντοχές σου.

Τη νύχτα έχω μάρτυρα… για πες.

Πόση ελευθερία νομίζεις ότι αντέχεις;


Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Χαντάς Μιχάλης (2014). Ψυχολογικές παγίδες, Εκδόσεις Αρμός.