Άρθρο: Χρύσα Μαγγινοπούλου
Κοινωνική Ανθρωπολόγος

film-famille-belier-francesoir_2

Θα περίμενε κανείς ότι σε μια οικογένεια, της οποία τα περισσότερα μέλη είναι κωφάλαλα και ζουν στη σιωπή, η καθημερινότητα θα ήταν ανιαρή και υποτονική. Η καθημερινότητα όμως στο σπιτικό των Μπελιέ είναι χαοτική και ξεκαρδιστική.

Οι Μπελιέ είναι μια οικογένεια πολύ δεμένη και αγαπημένη, με απλές αξίες, μεγάλη όρεξη για δουλειά, και τα μέλη της χρειάζονται πολύ ο ένας τον άλλο. Η Πόλα Μπελιέ είναι η μοναδική φωνή στην τετραμελή οικογένειά της. Ο πατέρας της, η μητέρα της και ο αδερφός της είναι όλοι κωφάλαλοι και καθημερινά αναλαμβάνει τον ρόλο του διερμηνέα για να τους βοηθάει. Φροντίζει ενεργά τη διαχείριση της φάρμας τους, πουλάει τα γαλακτοκομικά προϊόντα τους και παράλληλα πηγαίνει στο σχολείο.

Οι γονείς της ούτε ακούνε ούτε μιλάνε. Δεν μπορούν να της πουν την λέξη που κάνει ευτυχισμένο κάθε παιδί, το “Σ΄αγαπώ” αλλά εκείνη το νιώθει. Η Πόλα δεν θεωρεί ότι μεγαλώνει διαφορετικά από τα άλλα παιδιά. Αυτό που για τους συμμαθητές της είναι αφύσικο, για εκείνη είναι το φυσιολογικό και η καθημερινότητά της.

Κανείς δεν υποψιάζεται ,ούτε καν η ίδια, πως διαθέτει εντυπωσιακή φωνή και όταν έρχεται η στιγμή, μετά από μεγάλη επιμονή του καθηγητή Ωδικής στο σχολείο, να συμμετάσχει σε έναν διαγωνισμό στο Παρίσι, όπου η νίκη θα μπορούσε να της προσφέρει μια υποτροφία και μια λαμπρή καριέρα στο τραγούδι, η Πόλα θέλει να κάνει το όνειρό της πραγματικότητα, αλλά δε νιώθει έτοιμη να εγκαταλείψει τους γονείς της που τόσο τη χρειάζονται.

Σε αυτές τις οικογένειες τα παιδιά αναγκάζονται να μεγαλώνουν νωρίτερα και να αναλάβουν ευθύνες που άλλα συνομήλικα δεν έχουν. Τα KODA (KODA= Kid Of Deaf Adult) βιώνουν την εκμετάλλευση και την κατάχρηση και από τους δύο κόσμους, ακούοντων και κωφών. Οι γονείς τους, υπόσχονται ότι θα είναι αυτόνομοι, ανεξάρτητοι και ικανοί και δεν θα βάλουν τα παιδιά τους ποτέ ως μεσάζοντες στις διάφορες δουλειές μας. Τους αξίζει να είναι παιδιά. Όταν τα παιδιά μετατρέπονται σε προσωπικούς βοηθούς των γονέων τους, είναι φυσικό να θέλουν να απομακρυνθούν από την οικογένεια, να απογαλακτιστούν, να ‘’πετάξουν’’.

Αλλά και οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με μία πολύ ιδιαίτερη μορφή απώλειας: την απώλεια του πιο καίριου ρόλου τους, του ρόλου που δόμησε τη ζωή και την ύπαρξη τους για δεκαοχτώ τουλάχιστον χρόνια. Συναισθήματα λύπης, κενού και μοναξιάς εμφανίζονται καθώς ο γονιός πενθεί για το χαμένο του ρόλο ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται αντιμέτωπος με τις δυσκολίες και τις ανασφάλειες της μέσης ηλικίας. Ιδιαίτερα η μητέρα αισθάνεται ότι έχει χάσει το σκοπό τη ζωής της και τη χρησιμότητά της σαν άνθρωπος, το λεγόμενο σύνδρομο της άδειας φωλιάς. Τα συναισθήματα αυτά είναι αναμενόμενα και λογικά αν σκεφτούμε το μέγεθος της αλλαγής στην καθημερινή ζωή και στον τρόπο που ο κάθε γονιός αντιλαμβάνεται τον εαυτό του.

Ταυτόχρονα με τη θλίψη και τον πόνο που επιφέρει η απουσία των παιδιών από την καθημερινότητα των γονέων, αναδύονται και συναισθήματα υπερηφάνειας και ικανοποίησης. Όταν ένα παιδί φεύγει από το σπίτι ως ενήλικας, αυτό σημαίνει πως κινείται προς την αυτονομία, προς την επίτευξη των στόχων του και προς την ολοκλήρωσή του ως άνθρωπος αναλαμβάνοντας τα ηνία της ζωής του. Τότε, οι γονείς αν και αισθάνονται περήφανοι, αρχίζουν να αγωνιούν για το αν τελικά θα τα καταφέρει μόνο του και κάνουν τον απολογισμό τους για το αν του έδωσαν τα απαραίτητα εφόδια προκειμένου να είναι αυτάρκες και αποτελεσματικό στην ενήλικη ζωή του.

Η οικογένεια Μπελιέ είναι μια αρκετά ευχάριστη και διασκεδαστική ταινία που εξερευνά τους οικογενειακούς δεσμούς και την αλληλεξάρτηση μεταξύ των μελών της οικογένειας με τρόπο χιουμοριστικό, αλλά ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινο. Η ταινία μας φέρνει τους Μπελίε πιο κοντά στο κοινό για να τονίσει τα κοινά χαρακτηριστικά που έχει με οποιαδήποτε άλλη οικογένεια, παρά τις ιδιαιτερότητές της.

Η σιωπή είναι χρυσός…


Προτεινόμενη βιβλιογραφία

http://www.coda-international.org

Pung, E. (November 2005). Empty nest syndrome, Mental Health Matters.