Άρθρο: Φαίη Καλτσά
Ψυχολόγος – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Επιμέλεια: Ίριδα Γουδέλη
Φιλόλογος

Στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό, ο ηθικός διάλογος για τα τυχερά παιχνίδια, παίρνει διαφορετικές μορφές. Σύμφωνα με την χριστιανική παράδοση, τα τυχερά παιχνίδια, ή  όπως αλλιώς ονομάζονται  τζόγος,  ορίζονται ως “κλοπή”.

Στην βιομηχανική εποχή για παράδειγμα ο τζόγος έχει καταδικαστεί, από την στιγμή που οι πολίτες βασίζονται στην άποψη ότι θα λειτουργήσουν ως  παραγωγοί, υιοθετώντας την ηθική της εργασίας, η οποία  στηρίζεται στις αρχές τις οικονομίας και της λιτότητας, και όχι στην προσπάθεια να αποκτήσεις  χρήμα,  χωρίς κόπο.

Στον τζόγο και στα τυχερά παιχνίδια αποφασιστικό ρόλο παίζει ή απόφαση του ατόμου, δηλαδή στο πώς επιλέγει να περνάει τον χρόνο του και να ξοδεύει τις αποταμιεύσεις του, στηρίζοντας πάντοτε την απόφαση του στην αρχή, ότι ο καθένας είναι ελεύθερος και υπεύθυνος να αποφασίζει για το άτομό του.

Ο τζόγος έχει ορισθεί ως ένα μέσο διασκέδασης, ταυτότητας και κοινωνικής θέσης (status). Ο παθολογικός τζόγος (Pathological Gambling) έχει εισαχθεί με τον ορισμό ως Νοητική Μεταβολή από την American Pychiatric Association. O ορισμός GAP (Gambling Abuse Pathology)  δείχνει την μεταβολή του ατόμου,η οποία έχει ως διακριτικό γνώρισμα,  την επίμονη και κακώς προσαρμοστική συμπεριφορά του.

Το άτομο το οποίο υποφέρει από GAP παρουσιάζει συγκεκριμένες συμπεριφορές, για παράδειγμα η προσοχή του είναι συνεχώς απορροφημένη στο παιχνίδι, έχει την ανάγκη να παίζει μεγάλα ποσά χρημάτων , για να μπορέσει να διατηρεί υψηλό το επίπεδο τoυ ενθουσιασμού.

Πραγματοποιεί συνεχόμενες και αναποτελεσματικές προσπάθειες  τις περισσότερες φορές, προκειμένου να ελέγξει, να μειώσει και να εξαλείψει την δραστηριότητα του τζόγου.

Το παιχνίδι, του δίνει την δυνατότητα απόδρασης από τα προβλήματα και παράλληλα απόσβεσης της δυσφορίας που βιώνει, δυσφορία ανάμικτων συναισθημάτων όπως ενοχή, άγχος, κατάθλιψη, αδυναμία.

Αφού χάσει αρκετές φορές, είναι σίγουρο ότι θα ξαναπροσπαθήσει τις επόμενες ημέρες, θα πει ψέματα στα μέλη της οικογένειας  του, στον θεραπευτή του, ή και στους φίλους , σε συγγενείς, προκειμένου να κρύψει πόσο βαθιά μπλεγμένος είναι στον τζόγο. Όταν η κατάσταση θα έχει ξεφύγει τελείως και το άτομο θα έχει χάσει εντελώς τον έλεγχο, είναι σίγουρο ότι θα προβεί σε παράνομες πράξεις όπως πλαστογραφία, απάτες, ληστεία με σκοπό να χρηματοδοτήσει το παιχνίδι του, βάζοντας σε κίνδυνο ακόμα να χάσει τα πιο σημαντικά πράγματα της ζωής του, όπως οικογένεια, σχέσεις ,εργασία καριέρα, εξαιτίας του παιχνιδιού. Θα προσπαθήσει να βασιστεί σε άλλους, να δανειστεί λεφτά ώστε να μπορέσει να ελαφρύνει την απελπιστική του οικονομική κατάσταση.

Υπάρχουν διάφορα παιχνίδια τζόγου, όπως και διάφορα είδη τζογαδόρων. Όταν μιλάμε για τζόγο τους παίκτες τους ξεχωρίζουμε σε εσωτερικούς, παίκτες που επιλέγουν παιχνίδια ικανοτήτων, αυτού του είδους οι παίκτες υπόκεινται στην ψευδαίσθηση ότι μπορούν να το ελέγξουν,  και τους εξωτερικούς παίκτες, οι συγκεκριμένοι επιλέγουν  παιχνίδια τύχης. Όσον αφορά τα παιχνίδια, τα διαχωρίζουμε σε τυχερά όπως είναι λοταρία, ρουλέτα, των ικανοτήτων παιχνίδια, το σκάκι για παράδειγμα, και τέλος τα ανταγωνιστικά και τα πολύ επικίνδυνα παιχνίδια,  στα οποία η προσοχή είναι πάντοτε στραμμένη στους κανόνες που καθορίζουν την μορφή του παιχνιδιού.

Το δυσάρεστο για την συγκεκριμένη μορφή εθισμού, είναι ότι ακόμη και στις μέρες μας είναι αρκετά δύσκολο να μιλήσουμε για παρέμβαση και πρόληψη από την στιγμή που δεν υπάρχει σωστή οργάνωση και επαρκής ενημέρωση. Μόνο οι οικογένειες, τα συγγενικά πρόσωπα και οι φίλοι γνωρίζουν πόσο σημαντική είναι η πρόληψη και όχι μόνο η θεραπευτική παρέμβαση. Η πρόληψη μπορεί να επιτευχθεί με την ευαισθητοποίηση του κόσμου μέσα από συζητήσεις, με την σωστή ενημέρωση των μαθητών μέσα την τάξη, στην δουλεία, με την εκπαίδευση ειδικού προσωπικού,  με την βοήθεια των τοπικών φορέων υιοθετώντας κανονισμούς για την προστασία όχι μόνο των παικτών , αλλά και για τα συγγενικά τους πρόσωπα.

Κάθε ενέργεια που προορίζεται για την αποκάλυψη της συγκεκριμένης μορφής εθισμού είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι ακόμα και σήμερα αποτελεί κρυφή και ιδιωτική υπόθεση.


Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Reid, R,L. (1986) The psychology of near miss. Journal of Gambling Behaviour.