Άρθρο: Λυδία Μυλωνάκη
MSc Forensic Mental Health


Το ηλεκτρονικό έγκλημα αποτελεί την ευρεία έννοια στην οποία συμπίπτουν όλες οι αξιόποινες πράξεις που τελούνται με τη βοήθεια ενός ηλεκτρονικού συστήματος επεξεργασίας δεδομένων. Σε αυτή τη κατηγορία περιλαμβάνονται όλα τα εγκλήματα κατά της εμπιστευτικότητας, της ακεραιότητας αλλά και της διαθεσιμότητας των ηλεκτρονικών δεδομένων.

Στην περίπτωση του ηλεκτρονικού εγκλήματος πρέπει ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, είτε να αποτελεί το μέσο διάπραξης της εγκληματικής πράξης, είτε να είναι ο ίδιος ο στόχος μίας επίθεσης. Τέλος, ακόμη και στην περίπτωση που ένας υπολογιστής απλώς χρησιμεύει στην αποθήκευση στοιχείων για τη τέλεση ενός εγκλήματος αλλά και πληροφοριών για τις παράνομες ενέργειες μπορεί το έγκλημα να θεωρηθεί ηλεκτρονικό.

Το ηλεκτρονικό έγκλημα μπορεί να πάρει μια πληθώρα μορφών, ενώ μπορεί να συνδυαστεί και με τα κυβερνοεγκλήματα (cyber crime) τα οποία διαφοροποιούνται καθώς περιλαμβάνουν τη χρήση του Διαδικτύου, χωρίς όμως να αποκλείουν το ένα το άλλο. Κάποιες από τις πιο διαδεδομένες μορφές ηλεκτρονικού εγκλήματος είναι τα εγκλήματα κατά του απορρήτου της επικοινωνίας, η υποκλοπή δηλαδή κάποιας προσωπικής συνομιλίας. Επιπλέον, το οικονομικό έγκλημα είναι μία σύγχρονη μορφή ηλεκτρονικού εγκλήματος,  με βασικότερο είδος του το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος μέσω παράνομων δραστηριοτήτων. Ακόμη, η κυβερνο-τρομοκρατία μέσω της οποίας είναι δυνατό με τη χρήση υψηλής τεχνολογίας  να προκληθεί μεγαλύτερη ζημιά ή αλλαγή σε μια χώρα πάρα με ένα τρομοκρατικό πολύνεκρο χτύπημα. Τέλος, πολλές φορές το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει αρωγό της εγκληματικής ενεργείας, όταν ο δράστης το χρησιμοποιεί με αθέμιτους είτε παράνομους σκοπούς, όπως παραδείγματος χάριν την θέαση αλλά και λήψη παράνομου πορνογραφικού υλικού.

Οι νέες τεχνολογίες καθώς και η συνεχής εξέλιξη της πληροφορικής και της επικοινωνίας αποτελούν μείζων κομμάτι του σύγχρονου πολιτισμού και δίδουν στο έγκλημα και τους παραβάτες τη δυνατότητα διάπραξης μίας ποικιλίας νέων εγκλημάτων. Το ηλεκτρονικό έγκλημα εξαφανίζει κάθε εμπόδιο και είναι ικανό να δώσει παγκόσμια έκταση στη παραβατική πράξη. Ακόμη στη περιπτώση του ηλεκτρονικού εγκλήματος, τόσο ο ηλεκτρονικός υπολογιστής όσο και το διαδίκτυο δίνουν τη δυνατότητα της εκμηδένισης του χρόνου που απαιτείται για να ολοκληρωθεί το έγκλημα, ενώ ταυτοχρόνως ένας πολύ έμπειρος και ικανός χρήστης είναι δυνατόν να διατηρήσει πλήρως την ανωνυμία του. Στη συνέχεια, παρέχουν ασφάλεια καθώς είναι δυνατό να ολοκληρωθούν μέσω της οθόνης ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή κατά τη χρήση πολυμέσων, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η μοναδική δαπάνη που απαιτείται είναι η κατοχή μίας συσκευής ηλεκτρονικού υπολογιστή. Τέλος, η σημερινές κοινωνίες είναι σε προκαταρκτικό στάδιο ως προς τις νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν στα ηλεκτρονικά εγκλήματα γεγονός το οποίο προκαλεί μια σειρά από δυσκολίες ως προς την εφαρμογή του νόμου και την επιβολή ποινών στους παραβάτες. Τα παραπάνω δεδομένα μπορούν να θεωρηθούν γενετήριες αιτίες του ηλεκτρονικού εγκλήματος, παρόλα αυτά η τεχνολογία επιδρά τόσο αρνητικά όσο και θετικά, προσφέροντας στην πρόληψη, σύλληψη αλλά και καταστολή του εγκλήματος.

Η τεχνολογία έχει προσφέρει στην εξιχνίαση των εγκλημάτων καταρχήν στο επίπεδο της ανίχνευσης και επιτήρησης των χώρων, όπως παραδείγματός χάριν μέσω του κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης το οποίο επιτρέπει τον έλεγχο αλλά και τη μελέτη μιας εγκληματικής πράξης. Επιπλέον, οι νέες τεχνολογίες δίνουν τη δυνατότητα ελέγχου της πρόσβασης στο στόχο, μελετώντας και ανακαλύπτοντας τα αποτυπώματα του δράστη. Τέλος, η τεχνολογία έχει προσφέρει και στο κομμάτι της σύλληψης των παραβατών καθώς μια σειρά από νέες εφαρμογές περιορισμού έχουν αναπτυχθεί με σκοπό την πρόληψη ατυχημάτων αλλά και την ασφαλή σύλληψη των δραστών.

Είναι εμφανές λοιπόν πως η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εγκλήματος το οποίο είναι δυνατό να πλήξει εξίσου είτε και ακόμη πιο έντονα από τα παραδοσιακά εγκλήματα, ένα πληθυσμό ή ένα άτομο. Παρόλα αυτά, η θετική επίδραση της τεχνολογίας στο έγκλημα είναι επίσης εμφανής, καθώς αποτελεί σημαντική βοήθεια στην εξιχνίαση ακόμη και των δυσκολότερων και περισσότερο πολύπλοκών εγκλημάτων.


Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

Adamoli, S., A, Di Nicola, Savona, E. U., & Zoffi, P. (1998). «Organizing Crime and Organized Crime.

Αγγελής, Ι. (2000). Διαδίκτυο και Ποινικό Δίκαιο, Ποιν. Χρονικά.

Brenner, S. W. (2001). «Is There Such a Thing as “Virtual Crime” ?», California Criminal Law Review, Vol. 4, no. 1.

Clarke, R. V., & Harris, P. M. (1992). «Auto theft and its prevention», In Crime Justice: A Review of Research, M. Tonry (ed.), vol. 16.

 Denning, D. (1999). Information Warfare and Security. Boston: Addison Wesley.

Hooke, P. (1997). «Night vision», Police Review, 22 August, p.p. 30 – 1.

Mitchell, K. J., & Finkelhor, D., & Wolak J. (2005). «The Internet and Family and Acquaintance Sexual Abuse», Child Maltreatment, Vol. 10, No. 1, p.p. 49 – 60.

Painter, K. (1994). «The impact of street lighting on crime, fear and pedestrian street use», Security Journal, vol. 5, no. 3, p.p. 12 – 13.

Schofield, J. A. (1997). «Electronics personalize guns», Design News, vol. 52, p. 13.

Smith, R. G. (1998). «The Technologies of Crime», Trends and Issues in Crime and Criminal Justice Series, Australian Institute of Criminology, Canberra.

Solove, D. J. (2004). “The Digital Person: Technology and Privacy in the Information Age, New York University Press”, New York.

Wall, D. S. (2005). «The Internet as a Conduit for Criminal Activity», pp. 77 – 98, in Pattavina A. (ed). Information Technology and the Criminal Justice System, Thousand Oaks, CA: Sage.

Wall, D. S. (2001). Crime and the Internet. London: Routledge.