Κείμενο: Ευτυχία Παπαγιάννη
Ψυχολόγος
Υπ. Διδ. Διαπροσωπικών Σχέσεων και Επιρροής
Παντείου Παν/μίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών


«Προσπαθώντας να ξεχάσεις κάποιον που αγαπάς, είναι σαν να προσπαθείς να θυμηθείς κάποιον που ποτέ δε γνώρισες.» Ανώνυμος

Επιστημονικά ο όρος “rebound” αναφέρεται στην εξάρτηση που προκαλεί η μακροχρόνια χρήση φαρμάκων καθώς και η απότομη και δραστική διακοπή τους από τα άτομα. Περνώντας στο πεδίο των σχέσεων θα λέγαμε πως είναι η σχέση που επισυνάπτεται πολύ γρήγορα, ύστερα από ένα χωρισμό, δίχως όμως τα αισθήματα για τον προηγούμενο σύντροφο να έχουν εκλείψει εντελώς.

Στη βιβλιογραφία, οι rebounders, περιγράφονται ως άτομα που βιώνουν έντονο στρες, θυμό και θλίψη, ενώ τις περισσότερες φορές δείχνουν μειωμένη αφοσίωση στον εκάστοτε σύντροφο. Οι τελευταίοι συχνά προβληματίζονται: Πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική δέσμευση με τον άλλο ή απλώς υποκαθιστώ το αντικείμενο της αγάπης που χάθηκε; Μήπως είναι μαζί μου επειδή φοβάται να είναι μόνος του ή όντως υπάρχει έλξη και συναισθηματική δέσμευση από μέρους του; Θα μου παρέχει η σχσέη αυτή συναισθηματική πληρότητα ή θα πρέπει να ανταγωνίζομαι και να «παλεύω» συνεχώς με το φάντασμα του πρώην;  Συχνά οι καινούριοι σύντροφοι είναι για τους rebounders καλοί ακροατές, φροντιστές και άτομα που θα τους ‘περιθάλψουν’ μετά από ένα χωρισμό.

 Οι μέχρι τώρα (λίγες) έρευνες ήθελαν τις rebound σχέσεις επιφανειακές, δίχως συναισθηματική αξία για τους συντρόφους, καθώς και καταδικασμένες σε ένα σύντομο τέλος. Μια σχετικά πρόσφατη εμπειρική έρευνα κατέδειξε πως υπάρχουνε ωφέλειες από μια σχέση rebound, όπως είναι ο βελτιωμένος τρόπος ζωής και η αυξημένη αυτοεκτίμηση. Επιπλέον, στα πλεονεκτήματα μιας rebound σχέσης περιλαμβάνονται, η προσωπική ανάπτυξη, ανεξαρτητοποίηση, διακοπή βλαβερών συνηθειών, μετατόπιση του χρόνου μας και σε άλλες σχέσεις που είχαν παραγκωνιστεί καθώς και απαλλαγή από ‘χειριστικές’ συμπεριφορές του προηγούμενου συντρόφου.

Ποιοί είναι, όμως, οι λόγοι που μας οδηγούν ώστε να εμπλακούμε σε μια σχέση rebound;

Πρώτ’απ’όλα πρόκειται για μια στρατηγική αντιμετώπισης τόσο του πόνου που βιώνουμε μετά από το χωρισμό με το σύντροφό μας, όσο και του αισθήματος της μοναξιάς που επακολουθεί. Μας αποσπά την προσοχή από τα αισθήματα απόγνωσης και απελπισίας. Ακόμη, έχει βρεθεί πως οι σχέσεις rebound, μειώνουν το άγχος, που ενδχωμένως βιώνουμε, όταν τελειώσει η σχέση, ενώ παράλληλα μας βοηθούν να επαναφέρουμε τα θετικά συναισθήματα στη ζωή μας.

Μια νέα σχέση επικυρώνει, με έναν τρόπο, το γεγονός ότι είμαστε ελκυστικοί, ποθητοί και πως αξίζουμε οι άλλοι να μας προσέξουν και να μας αγαπήσουν. Τέλος, η εκδίκηση από τον προηγούμενο σύντροφο συγκαταλέγεται ανάμεσα στους λόγους που μας οδηγούν στη σύναψη τέτοιου είδους σχέσεων. Έρευνα σε ετερόφυλα ζευγάρια, που παρέμειναν χωρισμένα για τέσσερις μήνες, ύστερα από σχέση δύο ετών, έδειξε πως οι σύντροφοι επιδίωκαν να βλέπουν τους πρώην συντρόφους τους, παρά το γεγονός ότι είχαν μεταπηδήσει σε μια άλλη σχέση. Οι ίδιοι αναφέρουν πως το έκαναν περισσότερο από εκδίκηση και λιγότερο επειδή αισθάνονταν ακόμη εξαρτημένοι από αυτούς ή επειδή ένιωθαν την ανάγκη για επαφή. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που παρέμεναν για αρκετό διάστημα στο στάδιο της σύγκρισης του παλιού με τον καινούριο σύντροφο.

Κλείνοντας να επισημάνουμε πως, ανεξαρτήτως είδους σχέσης (rebound ή μη), όταν βιαζόμαστε να αποκτήσουμε μια καινούρια σχέση, αυξάνουμε το ρίσκο να την επιλέξουμε για τους λάθος λόγους. Ο χρόνος που θα χρειαστούμε για τη σύναψη σχέσης με ένα νέο σύντροφο θα εξαρτηθεί, εκτός των άλλων και από την ποιότητα του συναισθηματικού δεσμού με τον προηγούμενο σύντροφο.


Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Brumbaugh, C. & Fraley, R. (2015). Too fast, too soon? An empirical investigation into rebound relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 32(1), 99-118.

Chung, M. C., Former, S., Grant, K., Newton, R., Payne, S., Perry, M., Stone, N. (2003). Coping with post-traumatic stress symptoms following relationship dissolution. Stress and Health, 19, 27-36.

Spielman, S., Mcdonald, G., & Wilson, A. (2009). On the rebound: focusing on someone new helps anxiously attached individuals let go of ex-partners. Personality and Social Psychology Bulletin, 35, 1382-1394.

Wolfinger, N. H. (2007). Does the rebound effect exist? Time to remarriage and subsequent union stability. Journal of Divorce and Remarriage, 46, 9-20.