Κείμενο: Μαρίνος Σκλαβουνάκης
Συγγραφέας


Πού είναι το σπίτι του φίλου μου (1989)
Σκηνοθεσία:  Abbas Kiarostami

Η ταινία  «Πού είναι το σπίτι του φίλου μου» είναι η έβδομη ταινία του Abbas Kiarostami και η πρώτη που τον έκανε διεθνώς γνωστό, ενώ αποτελεί  ένα φόρο τιμής στον Ιρανό ποιητή Σοχράμπ Σεπεχρί. Η ταινία αυτή ανήκει στην σειρά ταινιών που ονομάστηκε από τους κριτικούς ως η τριλογία του Κόκερ. Το όνομα Κόκερ  είναι το χωριό στο Βόρειο Ιράν  το οποίο γυρίστηκε η ταινία και  στο οποίο περιστρέφονται και οι άλλες δύο ταινίες της τριλογίας.

Η θεματική των ταινιών του  Κιαροστάμι περιστρέφεται γύρω από το πρόβλημα της επικοινωνίας δύο ανθρώπων, τις δυσκολίες της κατανόησης,τη δυσκολία του να ζεις, την οδύνη,  την επιθυμία, την δύναμη του έρωτα, την ανάγκη για επικοινωνία, την ανάγκη για μια ζωή καθαρή χωρίς προσμίξεις, τη δύναμη και την υποβολή του φυσικού χώρου πάνω στους ανθρώπους, την απελπισία, τα προβλήματα της ζωής και ο διάλογος ή εξομολόγηση ως ένας τρόπος για τα υπερβούμε.

Η υπόθεση της ταινίας έχει ως εξής. Ο Ahmad πήρε κατά λάθος το τετράδιο εργασιών ενός συμμαθητή του που κάθονται στο ίδιο θρανίο και πρέπει να του το επιστρέψει γιατί κινδυνεύει να τιμωρηθεί αν δεν κάνει τις εργασίες του. O Ahmad αποφασίζει να αναζητήσει το σπίτι του φίλου του για να του δώσει το τετράδιο του. Ο Κιαροστάμι με απλά μέσα δημιουργεί ένα σασπένς που κρατεί αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του θεατή από την πρώτη μέχρι την τελευταία στιγμή

Στο «Που είναι το σπίτι του φίλου μου» εξετάζει καθημερινά ζητήματα παιδαγωγικής φύσεως  μέσα σε ένα απλό και ήσυχο περιβάλλον. Όμως κάτω από την απέραντη  απλότητα της ταινίας κρύβονται μεγάλες ιδέες όπως η  γέννηση της συνείδησης, οι αξίες της φιλίας  της αλληλεγγύης, και η ένταξη των παιδιών στον κόσμο των ενηλίκων. Επίσης θίγεται το γεγονός ότι τα παιδιά στο Ιράν (και ίσως τελικά παντού) ανήκουν σε μια μειονότητα.

Ο Ahmad προσπαθώντας να κάνει το σωστό έρχεται αντιμέτωπος συνέχεια με τους κανόνες και πρέπει να κάνει κάτι κακό (να πει ψέματα) για να αποτρέψει ένα μεγαλύτερο κακό. Η ταινία εδώ μας δείχνει πόσο δύσκολο είναι να είσαι ηθικός μέσα στον πολύπλοκο και γεμάτο αντιφάσεις κόσμο των μεγάλων. Το παιδί μαθαίνει ότι δεν είναι ότι λέγεται από τους μεγάλους σωστό (απόδειξη ο παππούς του) και ότι μερικές φορές οι κανόνες πρέπει να παραμερίζονται. Το στενό πεδίο των κανόνων δεν μπορεί να προωθήσει την κριτική σκέψη. Στο background της ταινίας ένα παραδοσιακό έγχορδο παίζει έναν χαρούμενο σκοπό σαν να επιβραβεύει το παιδί κάθε φορά που διαλέγει τη φιλία και την αλληλεγγύη έναντι της συμμόρφωσης και της αδιαφορίας προς το πρόβλημα των άλλων ανθρώπων. Γιαυτό και το σύμπαν του Κιαροστάμι είναι απόλυτα Ουμανιστικό, με τον άνθρωπο στο κέντρο του.

Το Σινεμά του Kiarostami είναι απλό αλλά μέσα του κρύβει θησαυρούς. Είναι μοντέρνο με τη μαγική αυτή ικανότητα που έχουν όλα τα μεγάλα έργα, να μιλάει σε πολλά επίπεδα κατανόησης. Ο ίδιος είχε πει κάποτε: “προσπαθώ να μετατρέπω το κάθισμα της αίθουσας, στο οποίο συνήθως αποχαυνώνεται ο θεατής, σε ορμητήριο αναζήτησης των απλών αλλά και των πολύπλοκων “απαντήσεων” της ζωής”.

Βλέποντας ξανά το “Πού είναι το σπίτι του φίλου μου” μου ήρθε στο μυαλό κάτι που είχε πει ο Μάρκ Τουάιν :  “Μην αφήσεις ποτέ το σχολείο να μπει ανάμεσα σε εσένα και τη μόρφωση σου.»

Αυτό ο Ahmad το έβαλε καλά στην καρδιά του…..

Εμείς;