Κείμενο: Μαρίνος Σκλαβουνάκης
Συγγραφέας


Un Coeur En Hiver – Μια καρδιά το χειμώνα (1992)
Σκηνοθεσία: Claude Sautet

 

Το όνομα του είναι Στέφαν και είναι ένας εξαίρετος κατασκευαστής και επισκευαστής  βιολιού. Τόσο καλός ώστε από όλον τον κόσμο πηγαίνουν στο στούντιο που δουλεύει στο Παρίσι για τις υπηρεσίες του. Δεν είναι ο ιδιοκτήτης αλλά απλώς υπάλληλος και είναι πολύ χαρούμενος γι’ αυτό. Τις δημόσιες σχέσεις τις αφήνει στον Μαξίμ, τον οποίο θαυμάζει για τις επικοινωνιακές του ικανότητες και τον οποίο χρησιμοποιεί ως ασπίδα ενάντια στο ρίσκο που εμπεριέχουν οι σχέσεις. Ο Μαξίμ έχει αυτά τα χαρακτηριστικά που λείπουν από τον Στέφαν.

Μια μέρα μια όμορφη γυναίκα, η Καμίλ, έρχεται στο εργαστήριο για να επισκευάσει το βιολί της. Σύντομα η Καμίλ βγαίνει με τον Μαξίμ όμως κάποια στιγμή  ερωτεύεται τον Στέφαν. Στη συνέχεια η Καμίλ το λέει στον Μαξίμ και τον εγκαταλείπει για τον Στέφαν. Ο Στέφαν γοητεύεται από την Καμίλ, την βρίσκει όμορφη και την επιθυμεί αλλά δεν είναι διατεθειμένος να προχωρήσει στην σχέση αυτή αφού φοβάται να χαλάσει τη ρουτίνα και την ασφάλεια της ζωής του ρισκάροντας σε κάτι καινούργιο.

Η Εμανουέλ Μπεάρ σε μια εξαιρετική ερμηνεία παρουσιάζει την Καμίλ με πάθος αλλά και αξιοπρέπεια. Η Καμίλ δεν είναι αφελής αλλά άτυχη αφού ο Στέφαν δεν μπορεί να εκδηλώσει τα αισθήματα του.  Ο Στέφαν είναι εγωιστής σε αντίθεση με τους άλλους τριγύρω του ενώ τίποτα δεν μας δείχνει από που προέρχονται τα προβλήματα του, δικαίως αφού η ταινία δεν αφορά την ρίψη ευθυνών. Ο χαρακτήρας του Στέφαν παραλληλίζεται με τη ζωή του συνθέτη Maurice Ravel ο οποίος δεν είχε συνάψει ποτέ σχέση με κανένα από τα δυο φύλα.

Υπάρχει επίσης μια γυναίκα που δουλεύει σε ένα βιβλιοπωλείο και ο Στέφαν βγαίνει μαζί της για φαγητό. Η σχέση τους δεν είναι φιλική αλλά περισσότερο μια σχέση  ώστε να περνάει η ώρα με παρέα. Έχουν μεταξύ τους έναν δεσμό αλλά από αυτούς που μπορούν να μείνουν στο ίδιο σημείο όλη την αιωνιότητα. Ο Στέφαν μένει πάντα στα γεγονότα και η Έλενα  δεν τον φέρνει ποτέ σε δύσκολη θέση.

Ο Κλόντ Σοτέ με το : “Μια καρδιά το χειμώνα”  μας αποκάλυψε πόσο αφύσικες είναι οι ρομαντικές ιστορίες που βλέπουμε στο Χόλυγουντ,  επειδή παρουσιάζουν τον Έρωτα τόσο εύκολο, τόσο απλό και με εύκολες διεξόδους. Οι χαρακτήρες εδώ μας φαίνονται πιο ώριμοι από αυτούς που βλέπουμε σε Αμερικάνικες ταινίες. Δεν αντιλαμβάνονται τον έρωτα ως τρόπαιο της ζωής αλλά ως πρόκληση που εμπεριέχει  αρκετή ευθύνη. Οι πιο πολλές ταινίες μας δείχνουν δυο ανθρώπους που πρέπει να ερωτευτούν ο ένας τον άλλο και ύστερα από πολλές δυσκολίες το καταφέρνουν. Η ταινία αυτή αντιμετωπίζει τον έρωτα σαν πρόβλημα παρά σαν λύση. Αναζητάει περισσότερο τι λείπει παρά τι υπάρχει.  Η ιστορία αυτή αφορά δυο ανθρώπους που δεν πρέπει να ερωτευτούν ο ένας τον άλλο και ο τρόπος που διαχειρίζονται αυτήν την ανακάλυψη. Δεν υπάρχει ούτε ένα φιλί μεταξύ των δύο ερωτευμένων σε όλη τη διάρκεια της ταινίας ενώ η δύναμη του αισθήματος που μας μεταφέρεται  βρίσκεται στην  έντονη επιθυμία τους.

Το μεγαλείο της ταινίας βρίσκεται στο πως διαμορφώνονται οι σχέσεις και οι χαρακτήρες. Παρουσιάζονται τα αισθήματα και οι χαρακτήρες όπως είναι : ευαίσθητοι, με δυσκολία στην ανάγνωση και στην εξήγηση, χωρίς να έχουν επιλυθεί η ξεκαθαριστεί. Ο σκηνοθέτης προκαλεί τον θεατή να κοιτάξει προσεκτικά και να αποφασίσει μόνος του γιατί οι άνθρωποι αντιδρούν με τέτοιο τρόπο, τι τους συγκρατεί και γιατί το εσωτερικό με το εξωτερικό παρουσιάζουν τέτοιες αντιφάσεις. Το εξωτερικό παρουσιάζεται σαν βιτρίνα και το εσωτερικό σαν ένας πολύπλοκος μηχανισμός που προκαλεί πόνο.

Η ιστορία λέγεται περισσότερο με εκφράσεις παρά με λόγια, ώστε να διεισδύσει στην πολυπλοκότητα της ανθρώπινης καρδιάς όσο και της ανθρώπινης σκέψης. Ένα υπέροχο δοκίμιο με μια πολύπλοκη ανάλυση χαρακτήρων που μπορεί να συντροφεύσει τη σκέψη σου για πολύ καιρό. Βλέποντας την ταινία σε πιάνει ένα σφίξιμο για όλες τις φορές που στο παρελθόν απέτυχες να εκφραστείς σε μια σχέση ελπίζοντας ότι την επόμενη φορά θα τα πας καλύτερα.