Άρθρο: Αλέξια Σταμάτη
Δημοσιογράφος

Επιμέλεια: Στέλλα Πυρένη
Φιλόλογος


Μέσα από τα αθώα μάτια παιδιών που βιάστηκαν να μεγαλώσουν, μέσα από χιλιάδες παιδικά ματάκια που δάκρυσαν μπροστά στο φόβο της ξενιτιάς και του θανάτου, μπροστά στον πόνο της απώλειας, της κακουχίας και της πείνας. Κι όμως δεν έσβησαν. Άντεξαν για να αγκαλιάσουν μια μέρα το όνειρο.

«Ας τελειώσει επιτέλους ο πόλεμος και όποιος έχει δίκιο ας νικήσει. Είμαστε διαλυμένοι», γράφει η συγγραφέας παιδικών βιβλίων Φωτεινή Κωνσταντοπούλου στο νέο έργο της με τίτλο «Μέσα από τα μάτια τους», μεταφέροντας τις μαρτυρίες 12 προσφυγόπουλων, όπως ακριβώς τις διηγήθηκαν και τις έζησαν μέχρι να φτάσουν στην Ελλάδα.

Η αφετηρία του καθενός ξεχωριστή. Άλλος από το Ιράκ, άλλος από τη Συρία, άλλος από το Αφγανιστάν ή το Πακιστάν. Οι προορισμοί επίσης διαφορετικοί. Ένα αγόρι ονειρεύεται να γίνει γιατρός στην Αγγλία,  ένα άλλο να καταφέρει να φτάσει και να σπουδάσει στη Φινλανδία. Ο σκοπός όμως είναι κοινός. Η λύτρωση από την απειλή και την αγριότητα του πολέμου που ισοπεδώνει τα σπίτια και τις οικογένειες τους. Κανείς δεν ξεχνά να πάρει μαζί με τη δραματική ιστορία του την ελπίδα πως μια μέρα θα ανταμώσει ξανά τους συγγενείς του και θα δει τη γειτονιά του όπως τη γνώρισε, πριν τη μαυρίσουν οι βόμβες, τα θύματα και το μένος των στρατιωτών.

Την ελπίδα και την πίστη για ένα καλύτερο και πιο ειρηνικό μέλλον η συγγραφέας του βιβλίου καταφέρνει να την χωρέσει και να την εμπνεύσει στους μικρούς Έλληνες  αναγνώστες σε 80 όμορφα εικονογραφημένες σελίδες. Με αυτόν τον τρόπο τιμά με τον πιο ουσιαστικό τρόπο την παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου που γιορτάζεται στις 2 Απριλίου, ενισχύοντας παράλληλα το έργο της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «PRAKSIS» που στηρίζει τα ασυνόδευτα παιδιά-πρόσφυγες, καθώς μέρος των εσόδων διατίθεται για τη στήριξη των δομών φιλοξενίας.

Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν πάντα την αλήθεια. Όσο σκληρή και αποκρουστική κι αν μοιάζει. Όσο απόμακρη και ακατανόητη και αν αντηχεί στα αυτιά τους. Υπάρχουν κορίτσια που δεν παίζουν με τις κούκλες τους, δε μαγειρεύουν παρέα με τη μαμά τους, δεν τρέχουν ανέμελα σε κάποια αυλή με τις φίλες τους. Γιατί δεν μπορούν. Υπάρχουν αγόρια που δεν παίζουν ποδόσφαιρο, δεν τσακώνονται με την παρέα τους για το ποιος έχει το καλύτερο videogame, δε σκαρώνουν ζαβολιές στον μπαμπά τους. Γιατί δεν μπορούν.  Υπάρχουν παιδιά που δεν πηγαίνουν στο σχολείο και λυπούνται για αυτό, παιδιά φοβισμένα, μακριά από τους δικούς τους που καλούνται να επιβιώσουν και να ωριμάσουν απότομα. «Στα παιδιά πρέπει να λέμε πάντα την αλήθεια» όπως είχε γράψει σε ένα ποίημα του ο Μ. Αναγνωστάκης.

Το παιδικό βιβλίο είναι δάσκαλος και οδηγός. Είναι μια άνοιξη στο χειμώνα του πολέμου, των προκαταλήψεων, της μαζοποίησης και της ελλειπούς παιδείας. Ζεσταίνει τις ψυχές των παιδιών, ταξιδεύει τη φαντασία τους, τα βοηθά να σκέφτονται και να αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Ακόμη και αν ο πραγματικός κόσμος δεν κατακλύζεται από ρομαντισμό και αγάπη, όπως συμβαίνει με τα όνειρα τους, διαβάζοντας τους δίνεται η ευκαιρία να προσπαθήσουν στο μέλλον να τον διορθώσουν, να τον κάνουν έστω και στο ελάχιστο καλύτερο, πιο ανθρώπινο.

Πράγματι μόνο η παιδεία μπορεί να σβήσει το μίσος των ανθρώπων. Πράγματι το παιδικό βιβλίο μπορεί να βοηθήσει και δε θα πρέπει ποτέ να παραγκωνιστεί… ποτέ να στερέψει.

Όπως είπε και ένας μικρός ήρωας του βιβλίου της Φωτεινής Κωνσταντοπούλου στο τέλος της ιστορίας του: «Throw the gun, take the pen»!


Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

Κωνσταντοπούλου, Φωτεινή Σ. (2017). Μέσα από τα μάτια τους: 12 παιδιά, 12 ιστορίες, 12 όνειρα για το αύριο. Εικονογράφηση Μαρία Μανουρά. Φωτογράφιση Θεόφιλος Βενάρδος. Αθήνα: Ελληνοεκδοτική.

Συλλογικό έργο: Γιώργος Σεφέρης, Μανόλης Αναγνωστάκης, Νόρα Αναγνωστάκη, Αλέξανδρος Αργυρίου, Θανάσης Βαλτινός, Λίνα Κάσδαγλη, Νίκος Κάσδαγλης, Αλέξανδρος Κοτζιάς, Τάκης Κουφόπουλος, Μένης Κουμανταρέας, Δ. Ν. Μαρωνίτης, Σπύρος Πλασκοβίτης, Ρόδης Ρούφος, Τάκης Σινόπουλος, Καίη Τσιτσέλη, Θ. Δ. Φραγκόπουλος, Στρατής Τσίρκας, Γιώργος Χειμωνάς (1994). Δεκαοχτώ κείμενα. Αθήνα: Κέδρος. *Απόσπασμα από το ποίημα «Στο παιδί μου».