Άρθρο: Μένη Κουτσοσίμου
Ψυχολόγος
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΔΕ στην Κοινωνική Ψυχιατρική-Παιδοψυχιατρική
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων
Μεταδιδάκτωρ Ιατρικής Παν/μίου Ιωαννίνων στην Ποιότητα Υπηρεσιών


 

 Όχι, δεν αναφέρομαι στον Μάη,

αλλά στο μιλητό συναίσθημα της εποχής…

το «δήθεν σε θέλω… όπως εγώ το θέλω».

 

Όχι, δεν ψάχνω το νόημα, γνωρίζω τη σημειολογία

αφού αναπολώντας τις στιγμές της υγιούς ζωής μου,

νιώθω όλα εκείνα που σου ξέφυγαν.

 

Αυτό που στις πουτ@νες φέρεστε σωστά

και στις σωστές φέρεστε πούστικ@

ειλικρινά δεν το έχω καταλάβει.

Έτυχε, βλέπεις, η «αναπηρία» των άλλων να είναι τέτοιας μορφής που να μπορούν περίτεχνα να την κρύβουν.

Για να το παίζουν υγιείς, ας πούμε.

Για να ξεγελούν εσένα και τα υποψήφια θύματά τους.

Δεν θα σας αναλύσω τι είναι άδικο και τι δίκαιο… δεν είναι αυτός ο σκοπός. Από τότε όμως που συνειδητοποίησα πως έζησα μέσα στην αναπηρία που μου επέβαλλαν οι άλλοι, ο νους μου γυρίζει συνεχώς στο πιο ‘ενδιαφέρον’ κομμάτι, στις ανθρώπινες σχέσεις και δη στις συναισθηματικές. Δαιδαλώδη ερωτήματα ψάχνουν για απαντήσεις και συχνά έρχονται αντιμέτωπα με έναν τοίχο, ο οποίος είναι τόσο σταθερός που σε πιάνει απογοήτευση. Ακλόνητος, ρε φίλε, δεν (ξε)κουνιέται, δεν γκρεμίζεται. Κι εκεί κάνει την εμφάνισή της η λογική, που παίζει ύπουλα παιχνίδια. Κατασκοπεύει το συναίσθημα, το στοχεύει και το πετυχαίνει.

 

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.

 

Σε φίλη μου είπε ο Άλλος για να την κερδίσει… όπως το ακούς:

«Θέλω να κάνουμε κάτι από εμάς για εμάς»

Και τον άκουσε…

και τον πίστεψε…

ολοκληρωτικά.

Για να με κερδίσει ο Άλλος, είπε… όπως το ακούς:

«Θέλω να είσαι δίπλα μου…

θέλω να είμαι δίπλα σου…

θέλω να το προσπαθήσουμε»

Και τον άκουσα…

Αυτή τη φορά…

Yeap… μόνο άκουσα.

 

Λόγια… μπόλικα.

Πράξεις… μηδέν.

Πλήρης ασυμβατότητα.

Αξιοπιστία, εγκυρότητα συνέπεια… αγνοούνται.

Αν δεν υπάρχει αναλογία, δεν δένει η συνταγή… έλεγε η γιαγιά μου.

 

Περί ηθικής λοιπόν ο λόγος…

Τι ιδιότητες έχει το συναίσθημα για να παίζει ο όποιος άλλος μαζί τ(σ)ου;

Και ποιος είναι ο άλλος που βάζει τους κανόνες στο δικό σας παιχνίδι;

Πού σπουδάζεται η ηθική και πώς πιστοποιείται ότι την κατέχεις;

 

Γνωρίζω ότι υπάρχουν πολλά μοτίβα σε κάθε παιχνίδι…

Η θεωρία λέει ότι το να κερδίσεις κάποιον με τα λόγια, είναι τεχνική,

το να τον κερδίσεις όμως με τις πράξεις σου, είναι η απόλυτη μαγκιά.

Πόσα σχήματα αλλάζεις στην επιθυμία του άλλου;

Θέλει πολλή κουβέντα αυτό, ίσως σε επόμενο κείμενο.

 

Αν το συναίσθημα λοιπόν καταναλώνεται ως κεφάλαιο και δεν επενδύεται,

ποιο το νόημα να σου πουλάνε πλασματικά συμβόλαια ή να κάνεις business plan;

 

Η θεωρία λέει επίσης ότι ευγένεια και ηθική –  μπέσα, πάνε μαζί.

Κι αυτό θέλει πολύ κουβέντα και υπόσχομαι να γράψω κάτι σύντομα.

Αν όμως το συναίσθημα είναι αναλώσιμο, από πού αντλείται όλη αυτή η ματαιοδοξία να το χειρίζεται καθείς για να γεμίσει τις μπαταρίες του και να χαρεί εις βάρος σου;

 

Κι επειδή οι απαντήσεις πολλές φορές των άλλων σου δίνουν άλλη οπτική, τις αναζήτησα στο μιλητό, στην προσπάθειά μου να νιώσω πως κόβει το αυγολέμονο.

 

Στην παιδική ηλικία ζούμε την πρώτη γενιά των προσδοκιών:

Να ένας καλός μπαμπάς, να μία καλή μαμά… αυτό περιμένουμε και για εσένα, αφού πρώτα βγάζεις τα δικά σου χρήματα και δεν έχεις κανέναν ανάγκη να σε κουμαντάρει.

 

Στην επιλογή επαγγέλματος ζούμε τη δεύτερη γενιά προσδοκιών:

Έγινες κάποιος, σπουδαίος και τρανός, ο γιατρός, ο δικηγόρος, ο πολιτικός… τίγκα στην εξουσία…, γύρω μου θα έρχεσαι γιατί εγώ είμαι ο σπουδαίος και κανείς άλλος…

 

Στην επιλογή συντρόφου ζούμε την τρίτη γενιά προσδοκιών:

Δεν κάνει για εσένα, δεν είναι αντάξιός/ά σου… καλά στα έλεγα, δεν μαθαίνεις από τα λάθη σου, το συναίσθημά σου πίτα στην αποτυχία κι εσύ στο πρόθυρα αυτοάνοσου.

 

Στη γιόγκα χειρίζονται το συναίσθημα για να προτρέπουν:

Κοίταξε τα συναισθήματά σου. Παρατήρησέ τα. Μην τα κρίνεις, μην τα αξιολογήσεις. Συνειδητοποίησε τι αισθάνεσαι κι έπειτα άφησέ το να περάσει.

Στον ψυχολόγο ακούγεται στη συνεδρία:

Μονώνεις τα πραγματικά σου συναισθήματα επειδή φοβάσαι να τα αντιμετωπίσεις. Συνένοχός σου, το σώμα σου… συμπάσχει κι έτσι εκδηλώνονται τα ψυχοσωματικά σου.

 

Στο λεξικό συναντώ τον ορισμό:

Συναισθηματικά ώριμος είναι εκείνος που ελέγχει τα συναισθήματά του, διαθέτει αυτοεπίγνωση, αναγνωρίζει τα συναισθήματα των άλλων, είναι ικανός στην εξεύρεση προσωπικών κινήτρων και διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις σχέσεις του.

Αν απέτυχες, μάλλον φταίει η αποστήθιση που σου επέβαλαν.

Συναισθηματική νάρκωση παθαίνεις όταν:

Η κατάσταση εκείνη που δεν νιώθεις. Σαν να παίρνεις διπλό ηρεμιστικό ένα πράγμα. Να συνειδητοποιείς τα πάντα αλλά να μη νιώθεις τίποτε στις αναταράξεις.

 

Συναισθηματική τρικλοποδιά ζεις όταν:

Σε θέλω πολύ μα δεν μπορώ να κάνω κάτι μαζί σου, γιατί έχω και το πλαίσιο.

Ένας φίλος ποιητής φρόντισε να μου το κάνει λιανό:

Τα συναισθήματα δεν θα έπρεπε να φυλακίζονται, μας αφορούν πάντα και παντού. Ένα όμως είναι το νόημα της ζωής: το σεξ. Και γι’ αυτό γίνονται όλα, τα υπόλοιπα έπονται.

Σε συζήτηση με μπάρμαν, άκουσα:

Σε ποιο συναίσθημα αναφέρεσαι; Δεν πιστεύω στο συναίσθημα. Όχι με την έννοια που του δίνουν όλοι όσοι πίνουν στο όνομά του. Για το ρίσκο τι έχεις να μου πεις; Κι αφού το πάρεις, θα το ολοκληρώσεις; Τότε βλέπεις τι αξίζει και τι όχι.

Όταν μίλησε ο Καβάφης για τον Δαρείο, γράφτηκε:

Καταλαμβάνοντας την εξουσία, ο Δαρείος ένιωσε στιγμιαία συναισθήματα υπεροψίας και μέθης, εντούτοις αμέσως εννόησε τη ματαιότητα και το εφήμερο των μεγαλείων.

 

Κάπου κάποτε περπατώντας, συνάντησα γραμμένο:

Εργοτάξιο απόντων αισθημάτων

 

Και το timing που ένιωσα:

Ανεξήγητο δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους

όσο και να παίζουν με τα χρώματα είναι όλοι τους μαύροι…

 

Μήνυμα ελήφθη:

Ασεβείς πόθοι για όσους δεν έχουν κανένα συναίσθημα να προσφέρουν…

 

Ο Luizi Pirantello είχε πει:

“Μέσα στο μακρύ ταξίδι της ζωής, θα Μάθεις αλλά με Κόστος…
να Βλέπεις Πίσω οπό τις Μάσκες και να καταλαβαίνεις τους ανθρώπους”…

 

Και είναι ο λόγος που τώρα ακούς τη φωνή μου στο κείμενο:

Σε σιωπηλούς καιρούς η συναισθηματική φίμωση είναι καταδικαστέα…

 

Ό,τι ειπωθεί στο μιλητό, θα μείνει μεταξύ μας:

Την επόμενη φορά φρόντισε τα λάθη σου να έχουν μικρότερη διάρκεια.

Ο χρόνος του καθενός είναι συγκεκριμένος.

Αξίζεις πολλά περισσότερα.

 

Υ.Γ1. Αφιερωμένο σ’ Εκείνη που μου το ζήτησε.

Υ.Γ.2. Καλό μήνα είπαμε (;) Δεν είπαμε!

Μήνα καλό σε όλους σας!

Κι αφού τον πιάσατε, να τον κρατήσετε κιόλας…

Μήνυμα παρεδόθη.


Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

Bensaid C. (1994). Αγάπησε τον εαυτό σου και η ζωή θα σ’ αγαπήσει. Εκδόσεις Λιβάνη.

Ντομπέλλι Ρ. (2014). Η Τέχνη της καθαρής σκέψης. Εκδόσεις Πατάκη.

Yalom I. (2002). Στο ντιβάνι. Εκδόσεις Άγρα.