Άρθρο: Σοφία Ηλιοπούλου,
M. Sc. Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος

Υπεύθυνη Αναδημοσίευσης: Μαρία Σουρτζή,
Φιλόλογος


Η περίοδος της εφηβείας αποτελεί ένα μεταβατικό στάδιο στην ανάπτυξη του ανθρώπου που περιλαμβάνει πολλές βιολογικές, σωματικές και ψυχικές αλλαγές.

Οι αλλαγές αυτές σε συνδυασμό με τη σύγκριση που κάνουν οι έφηβοι αναμεταξύ τους, κυρίως σε θέματα εξωτερικής εμφάνισης, επιφέρουν έντονα συναισθήματα ανασφάλειας, καθιστώντας τους εαυτούς τους ιδιαίτερα ευάλωτους σε επιρροές τόσο από το φιλικό τους περιβάλλον όσο και από τα κοινωνικά δίκτυα και τα πρότυπα των ΜΜΕ.

Ζούμε σε μία εποχή, που η νέα γενιά έχει πρόσβαση ήδη από πολύ μικρή ηλικία σε μία απύθμενη δεξαμενή πληροφορίας και εικόνων αλλά και σε μία κοινωνία, που η τηλεόραση και τα περιοδικά προωθούν πρότυπα ομορφιάς που καθορίζουν τόσο τη μόδα όσο και αυτό που θεωρείται κοινωνικά αποδεκτό και «τέλειο». Η έννοια της εικόνας του σώματος έχει πλέον διαστρεβλωθεί, έχει χάσει πια την έννοια της σωματικής υγείας, με αποτέλεσμα να νοείται ως προσωπική αξία του καθενός, με κριτήριο τις σωματικές του διαστάσεις.

Δεδομένης αυτής της σύγχυσης που επικρατεί και που βιώνουν οι έφηβοι ως προς τη διαμόρφωση προσωπικότητας και ταυτότητας, προστίθεται και η δυσκολία στο να αναγνωρίσουν και να ενδυναμώσουν την αυτοεκτίμησή τους. Η ικανοποίησή τους σε σχέση με αυτό που βλέπουν στον καθρέφτη και η αυτόματη ασυνείδητη σύγκριση με το «τέλειο», καθώς και ο τρόπος που συνολικά νοούν οι ίδιοι τον εαυτό τους, έχει ως συνέπεια σύμφωνα με έρευνες τη βίωση συναισθημάτων ανασφάλειας και αναξιότητας. Αυτό κατ’ επέκταση τους ωθεί τόσο σε ακατάλληλες διατροφικές συνήθειες αλλά και σε μία διαστρεβλωμένη εικόνα του εαυτού τους.

Κοινωνικό φαινόμενο που φαίνεται να λαμβάνει χώρα κατά κύριο λόγο στις δυτικές κοινωνίες είναι το fattalk, οι ανεξάντλητες δηλαδή συζητήσεις που περιστρέφονται γύρω από το σωματικό βάρος, το «ιδανικό σώμα», το ανικανοποίητο και την ατέρμονη προσπάθεια να πιάσουν έναν στόχο υιοθετώντας ειδικά προγράμματα διατροφής και άσκησης.

Η επίμονη ενασχόληση με την «τέλεια» εικόνα, όπως καταδεικνύεται,  μπορεί να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη διάπλαση προσωπικότητας και την ανάπτυξη αυτοεκτίμησης  ενός εν δυνάμει ενήλικα, που εύκολα εν συνεχεία μπορεί να τον οδηγήσει στη μοναξιά και τον ναρκισσισμό.

Ας μάθουμε λοιπόν να αναγνωρίζουμε τα σημάδια τέτοιων καταστάσεων και ας φροντίσουμε να μεγαλώσουμε παιδιά με αξία στη ψυχή και όχι στο σώμα.

 


Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Gattario, H. K., (2013). Body Image in Adolescence: Through the Lenses of Culture, Gender, and Positive Psychology. Department of Psychology, University of Gothenburg.

Thomson K., Shroff H., Herbozo S., Cafri G., Rodriguez Z., Rodriguez M., (2007). “Relations Among Multiple Peer Influences, Body Dissatisfaction, Eating Disturbance, and Self-Esteem: A Comparison of Average Weight, At Risk of Overweight, and Overweight Adolescent Girls”. Journal of Pediatric Psychology Vol. 32, No. 1.