Άρθρο: Αναστασία Ρουφογάλη

Φοιτήτρια Ψυχολογίας


Nεανική αγάπη, ένα συναίσθημα πρωτόγνωρο. Στην ηλικία της πρώτης νιότης όλα βιώνονται λίγο πιο έντονα. Αποτυχίες, επιτυχίες και κάπου κάπου και κανένα ξεστράτισμα από την ευθεία γραμμή της ζωής μας, κάνει το καμπανάκι του κινδύνου να χτυπήσει. Και επειδή μόνο εσύ το ακούς έντονα, μόνο εσύ έχεις την ευθύνη να βάλεις σε μια τάξη τα ασυμμάζευτα.
Όλα γύρω σου λειτουργούν σαν ένα καλοκουρδισμένο ρολόι, εσύ όμως αδυνατείς να μπεις στο ρυθμό τους. Η θαλπωρή του σπιτιού σου κάποιες φορές δεν είναι αρκετή για να βρεις το πάτημα να σηκωθείς ξανά. Τα πάντα γύρω σου μοιάζουν ίδια, εσύ όμως νιώθεις αλλαγμένος κατά πολύ. Ενηλικίωση, βαριά λέξη. Γίνεται κατανοητή, όταν πλέον το να μοιραστείς ανησυχίες και όνειρα με τους κοντινούς σου ανθρώπους δεν αποτελεί ούτε επαρκή αλλά ούτε και αναγκαία συνθήκη για την ευτυχία σου. Διαφοροποιήσε σιγά σιγά, παύεις να ενδιαφέρεσαι για τα τεκταινόμενα, κλείνεσαι.

«Από Έρωτα» έρχεται η καθαρά οδυνηρή συνειδητοποίηση της αναπόφευκτης ενηλικίωσης. Απαιτείται ηρωισμός στη συνέχεια. Μια περικεφαλαία, ένα υποκατάστατο του πολέμου, μια φυγή από την παιδική ηλικία στην ηλικία της ενηλικίωσης. Αρχίζεις ύστερα να καταρρίπτεις ιδανικά. Υποκρίνεσαι χωρίς να το θέλεις, προσγειώνεσαι στην πραγματικότητα, κατανοείς ότι η γιορτή δεν θα κρατήσει για πάντα, υψώνεσαι ως ήρωας, μαθαίνεις να αντιμετωπίζεις τον έρωτα και τον θάνατο χωρίς υπεκφυγές. Όλες οι ιδανικές έννοιες εκμηδενίζονται μπροστά στον ερωτικό σπασμό. « Πέρασες ολόκληρη αιωνιότητα, μέσα σε μια στιγμή».

Με τον ίδιο τρόπο που ο αναγνώστης αναγκάζεται να αποκαταστήσει έναν κόσμο από τις αποσπασματικές πληροφορίες που λαμβάνει, με τον ίδιο τρόπο και ο κάθε άνθρωπος δημιουργεί την οπτική του κόσμου του. Αιχμάλωτος, ο αναγνώστης, σε υποβολή λόγω περιορισμένης πληροφόρησης και ο ερωτευμένος. Έτσι η κανονική επικοινωνία δια μέσου της γλώσσας διαταράσσεται, συνεπώς και η γλώσσα παύει να αποβλέπει πλέον τόσο στη μετάδοση κάποιου μηνύματος αλλά αρκείται στην αυτοπροβολή της.

« O θεός έκανε τα πάντα τέλεια» είχε πει ο Ζαν Ζακ Ρουσό στο διάσημο έργο του « Περί Αγωγής», « ο άνθρωπος μπερδεύεται και τα καταστρέφει». Ο άνθρωπος κατά φροϋδικής απόψεως κρύβει μέσα του, το μικρόβιο της αυτοκαταστροφής. Στην ψυχανάλυση οι επιθετικές παρορμήσεις του ατόμου αποτελούν έμφυτα χαρακτηριστικά του, δρώντας σύμφωνα με την αρχή της ηδονής. Ο ρόλος της κοινωνίας είναι να χαλιναγωγεί αυτές τις εγγενείς βιολογικές τάσεις. Μια σημαντική λειτουργία της κοινωνίας είναι να θέτει περιορισμούς στην ικανοποίηση των έμφυτων αναγκών του ατόμου. Η αντίδραση της πολιτισμένης κοινωνίας για τον Freud ενσάρκωνε « τον φόβο μιας εξέγερσης των καταπιεσμένων» που οδηγεί την κοινωνία να πάρει αυστηρότερα μέτρα για την πρόληψη της.

Ο Freud θεωρούσε επίσης το ένστικτο του θανάτου κομβικής σημασίας για την ανθρώπινη ύπαρξη, το οποίο ένστικτο είναι κοινό στοιχείο της έμβιας ύλης καθολικά. Ο Έρωτας και η Λίμπιντο διατηρούν τη ζωή του υποκειμένου και το αίσθημα της αυτό-διατήρησης τους. Αντιθέτως, ο Σαδισμός δημιουργεί στο άτομο την ροπή προς την «αυτο-καταστροφή» για να επιστρέψει η οργανική ύλη στην αρχική της ανόργανη μορφή και να προέλθει ισορροπία. Ακόμα και οι τάσεις του ατόμου να διατηρήσει την ζωή του, δεν ανταγωνίζονται το ένστικτο του θανάτου αντίθετα είναι συναγωνιστές του γιατί οδηγούν το άτομο να συνεχίσει τη ζωή του, ταξίδι που καθοδηγείται στον θάνατο μέσω των αντιμαχόμενων αυτών ενστίκτων.

Η βιολογική τάση των οργανισμών να διατηρούν την ισορροπία, επιστρέφοντας σε ανόργανη μορφή δεν εμπόδισε τον Freud να εξηγήσει πως πραγματώνεται η ανάπτυξη του ανθρώπου από απλούστερες σε πιο σύνθετες μορφές. Εξωτερικές δυνάμεις καθιστούν πραγματοποιήσιμη την ανάπτυξη, συντελώντας στη δόμηση της προσωπικότητας με βάση τις επιταγές που επιτάσσει η προσαρμογή στην πραγματικότητα.

«Είναι δεδομένη η μεμψιμοιρία για το μέλλον της ανθρωπότητας λοιπόν;». Λίγο κρατάει το « πανηγύρι των τρελών», θα μπορούσε να πει κάποιος, ήρθε η ώρα της κατά- πρόσωπο αντιμετώπισης της βλοσυρής πραγματικότητας . Ας καταργηθούν οι θρησκευτικές και πολιτικές προκαταλήψεις και αναστολές σε ένα πνεύμα ορθολογιστικής διερεύνησης!


Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

Πολίτης, Κ. Eroica. (2011). Εστία:Aθήνα.
Rodgers, N.Thompson, M. Philosophers Behaving Badly. (2005)Owen Publishers:London.