Άρθρο: Μάνθος Μυριούνης
Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπευτής

Επιμέλεια: Στέλλα Πυρένη
Φιλόλογος


Κι ενώ μας είναι από την αρχαιότητα γνωστές η δυϊστική αντίληψη και ύπαρξη του εαυτού μας, ότι δηλαδή συνυπάρχουν και αλληλοεξαρτώνται σώμα και ψυχή σε κάθε ανθρώπινο ον, σήμερα δεν δίνουμε την απαραίτητη σημασία στην ψυχή μας και την εσωτερική μας ύπαρξη και ευεξία, έτσι ώστε να διατηρούμε το σώμα μας σε κατάσταση υγείας και ισορροπίας. Κι ενώ παραδεχόμαστε πως η ποιότητα των σκέψεών μας και η ψυχική μας ισορροπία αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για την γενικότερη υγεία μας​, μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις ρίχνουμε ιδιαίτερο βάρος και δίνουμε σημασία στην αξία και την δύναμη του μυαλού μας, έτσι ώστε να την χρησιμοποιήσουμε προς όφελος της σωματικής μας υγείας! Ο Ιπποκράτης υποστήριζε πως κάθε ασθένεια έλκει την προέλευσή της από την ψυχή και έπειτα μας γίνεται φανερή στο σώμα​ και ότι σαν αποφασίσουμε για το είδος της θεραπείας που θα ακολουθήσουμε, καλό θα είναι να έχουμε επιληφθεί και για το τραύμα της ψυχής, του οποίου τα αποτελέσματά του εκφράζονται στο σώμα μας!

Η σύγχρονη Ιατρική, που ακολουθεί δογματικά τους δικούς της κανόνες και είναι σχετικά άκαμπτη στην κλασική της μορφή, τα τελευταία χρόνια, λόγω και της διάδοσης του ολιστικού τρόπου ύπαρξης και αντιμετώπισης των ασθενειών, έχει μετακινηθεί από την στάση της αυθεντίας σε πιο διαλεκτικές τακτικές που διαφέρουν από τον μονόπλευρο, άκαμπτο και μονοσήμαντο τρόπο με τον οποίο μέχρι τώρα λειτουργούσε. Το πλέον τρανταχτό και αυταπόδεικτο παράδειγμα για το ότι οι σκέψεις μας και οι ψυχικές μας στάσεις και προθέσεις επιδρούν στο σώμα μας και στην πορεία της υγείας του είναι το φαινόμενο​ placebo​ και το αντίθετό του, το φαινόμενο ​nocebo. Χάρη σε αυτά κατανοούμε ότι αρκεί ο εγκέφαλός μας να πειστεί ότι έχουμε λάβει το κατάλληλο φάρμακο και θα ενεργήσει κατά τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να διευκολύνει, αν οχι να επισπεύσει την θεραπεία του. Έτσι, χωρίς ο ίδιος να το γνωρίζει, μπορεί να θεραπευτεί και ένα ψευδοφάρμακο να κάνει την δουλειά αυτή, έστω κι αν είναι μια απλή καραμέλα… Αυτός ο θετικός μηχανισμός του νου μας μπορεί να μοιάζει σαν την «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» που έχουμε για τον εαυτό μας και την πορεία της ίασής του ή καλύτερα της αυτοΐασής του, μπορεί να έχει όμως και την αντίθετη πορεία (nocebo). Κι αυτό γιατί ο εγκέφαλος συμμετέχει ενεργά, αν και πολλές φορές ασυνείδητα στη θεραπεία και προσφέρει εκλεκτές υπηρεσίες στην ποιότητα και τον χρόνο ανάρρωσης.

Το γεγονός ότι αυτοί οι μηχανισμοί αυτοΐασης υπάρχουν μέσα μας είναι δεδομένο και ο άνθρωπος πρέπει σιγά σιγά να τους βάζει στο παιχνίδι της ίασης, αφού με τα χρόνια και την αναστολή της χρήσης τους έχουν αποδυναμωθεί και έχουν ξεχαστεί από την ανθρώπινη φυσιολογία. Το θαυμαστό αυτό έργο που λέγεται ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει μια γκάμα ισχυρότατων υπερόπλων που μπορούν να επηρεάσουν θετικά κάθε κατάσταση ασθένειας​, φτάνει και ο ίδιος ο άνθρωπος με την θέλησή του να αποφασίσει ότι θα συμμετέχει ενεργά στην θεραπεία του και ότι είναι τεράστιας σημασίας η δική του στάση και επενέργεια απέναντι στην κάθε κατάσταση που απειλεί την υγεία μας. Οι δυνάμεις της αυτοΐασης που ενυπάρχουν μέσα μας και η δύναμη του νου μας είναι μέρος μιας διαλεκτικής σχέσης που έχουμε με τον εαυτό μας. Έτσι δεν μπορούμε να παραδεχόμαστε ότι πολλές φορές ο ίδιος μας ο εαυτός μας επιτίθεται δημιουργώντας τα αυτοάνοσα νοσήματα και να μην βαδίζουμε τον ίδιο δρόμο ανάποδα, ότι δηλαδή και πάλι ο ίδιος μας ο εαυτός είναι εκείνος που θα μπορέσει να αυτοϊαθεί και να συμμετάσχει στην εξάλειψη μιας ασθένειας που τον ταλαιπωρεί.

Η σοφία της φύσης που επιζητεί την αυτοστάθμιση και την αρμονική λειτουργία του εαυτού μας (του οργανισμού μας) έχει ενδότερους μηχανισμούς αυτοΐασης και αυτορρύθμισης, απλά δεν είμαστε ακόμη ικανά έτοιμοι να γνωρίζουμε τον κατάλληλο μηχανισμό και την γλώσσα που χρησιμοποιεί, έτσι ώστε να τον θέσουμε στην διάθεσή μας. Όμως τα πρώτα βήματα έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται και μάλιστα με την συμμετοχή συμπατριώτη μας που εργάζεται στην Αμερική, τον κ. Θεόδωρο Ζάνο, στο Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Feinstein και στην Ιατρική Σχολή Hofstra/Northwell που ασχολείται με την Βιοηλεκτρονική Ιατρική. Μαζί με τους συνεργάτες και την ομάδα του ερευνούν και έχουν αποκωδικοποιήσει τα ειδικά σήματα που χρησιμοποιεί το νευρικό μας σύστημα για να επικοινωνήσει στον εγκέφαλο την κατάσταση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Ο καθηγητής Ζάνος μας ενημερώνει ότι υπάρχουν συσκευές που διαβάζουν αυτά τα σήματα του νευρικού μας συστήματος μέσω αλγορίθμων και υπολογιστών και προσπαθούν να τα αποκωδικοποιήσουν για να διαγνώσουν και να θεραπεύσουν κάποιες ασθένειες. Στόχος τους είναι να «μιλήσουν» με το νευρικό μας σύστημα και να χρησιμοποιήσουν όλους εκείνους τους μηχανισμούς που έχει το σώμα μας για να γιατρευτεί από μόνο του! Επίσης στοχεύουν να ελέγξουν τα σήματα που δημιουργεί και στέλνει ο εγκέφαλος στα όργανα με σκοπό να θεραπεύσουν τις παθήσεις χωρίς φάρμακα.

Στον καθένα ο εγγενής μηχανισμός της αυθυποβολής με θετικό πρόσημο για τον εαυτό μας φανερώνει δυνάμεις μέσα μας που έχουν ισχυρή ενέργεια και που είναι ικανές να επηρεάσουν όλο το σώμα μας. Εξάλλου οι άνθρωποι διαφέρουν μεταξύ τους και γι’ αυτό δεν μπορεί να υπάρχει ένας και μοναδικός τρόπος θεραπείας, αλλά κάθε άνθρωπος χρήζει διαφορετικής αντιμετώπισης για την ασθένειά του και μονάχα ο ίδιος γνωρίζει ποια θεραπεία θα του ταίριαζε πιο πολύ, μιας και είναι ο καλύτερος γνώστης του σώματός του και φυσικά μέσα σε κάποια επιτρεπτά όρια θα πρέπει να γίνει ο ίδιος «γιατρός του εαυτού του».

Δεδομένο πρέπει να μας είναι ότι η πεποίθηση και η πίστη μας ότι θα θεραπευτούμε τελικά λειτουργεί τόσο επικουρικά και αποδίδει όσο μια θεραπεία παραπάνω. Φυσικά αυτό θα το πετύχουμε προσαρμόζοντας την ζωή μας στις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των γιατρών και ακολουθώντας εκείνον τον τρόπο ζωής που θα βοηθάει προς αυτήν την κατεύθυνση. Οι δυνατότητες του οργανισμού μας και πολύ περισσότερο αυτές της δύναμης του νου μας μπορεί να είναι αδιόρατες και όμως μπορούν να μας προσφέρουν ασύλληπτα θετικά αποτελέσματα στην προσπάθειά μας για μια πιο υγιή και ευτυχισμένη ζωή! Έτσι η στάση του ανθρώπου απέναντι στο κάθε πρόβλημα υγείας είναι καθοριστικής σημασίας και προάγει ή μη την κατεύθυνση της αυτοΐασής του!

Η δύναμη του νου και της πίστης ότι θα αναρρώσουμε από κάτι ενεργοποιεί ολόκληρο το ανοσοποιητικό μας σύστημα και όλες τις δυνάμεις και τις παραμέτρους της αυτοΐασης που διαθέτουμε. Με τον όρο ψυχονευροανοσολογία το 1975 ο Dr. Ader περιγράφει το πώς ο νους επηρεάζει την κατάσταση του σώματός μας. Έχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος νευρολογικά συνδέεται με το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Φυσικά οι θετικές σκέψεις και τα συναισθήματά μας εκκρίνουν ορμόνες στο σώμα μας που βοηθούν στην αντιμετώπιση των ασθενειών, θωρακίζουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και το προετοιμάζουν για κάθε κακόβουλη εισβολή ισχυροποιώντας τις αντιδράσεις και τις ενέργειές του σε κάθε τέτοια περίπτωση. Ίσως στο μέλλον κάποια στιγμή το να είμαστε υγιείς να είναι μια απόφασή μας! Εξάλλου ο πατέρας της σημερινής Ιατρικής, ο​ Ιπποκράτης​ μας είχε αναφέρει πως ​«είναι πιο σημαντικό να γνωρίζουμε τι είδους άτομο έχει μια ασθένεια από το να γνωρίζουμε το τι είδους ασθένεια έχει ένα άτομο»!!!


Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

Singh, Simon & Edzard, Ernst (2016). Θεραπεία ή απάτη;. Αθήνα: Τραυλός.

Satir, Virginia (1989). Πλάθοντας ανθρώπους. Αθήνα: Κέδρος.

Burns, David D. (1996). Αισθανθείτε καλά: Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.

Soames, Petrene (2009). Η δύναμη της αυτοθεραπείας: Οδηγήστε το νου σας σε μια νέα αντίληψη της πραγματικότητας: Θεραπεύστε τον εαυτό σας με θετικές σκέψεις, φως και χρώματα. Αθήνα: Κλειδάριθμος.