Κείμενο: Μάνθος Μυριούνης
Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπευτής

Επιμέλεια: Στέλλα Πυρένη
Φιλόλογος


Είτε το θέλουμε είτε όχι η πυρηνική μας οικογένεια υπάρχει μέσα μας και το πνεύμα και η ατμόσφαιρά της κυριαρχεί και επηρεάζει αποφασιστικά κάθε μας κίνηση και συμπεριφορά καθόλη τη διάρκεια της ζωής μας. Μπορούμε ευθαρσώς να ισχυριστούμε ότι οι στάσεις και οι μελλοντικές μας συνειδήσεις είναι μια αναπαραγωγή των προσωπικών βιωμάτων που προέρχονται από την οικογένεια στα σπλάχνα της οποίας μεγαλώσαμε και ανατραφήκαμε και πως από την ιδιαίτερή της ατμόσφαιρα αντλούμε συνεχώς τα προσωπικά βιώματα που θα μεταβιβάσουμε στο μέλλον.

Η οικογένειά μας λειτουργεί σαν ένα παντοτινό σύστημα αναφοράς στο οποίο πάντα θα γυρνάμε, θα αναφερόμαστε και ενίοτε θα το εξελίσσουμε και θα το τροποποιούμε αναλόγως των συγκυριών που θα βρεθούν μπροστά μας. Οι έρευνες που έχουν γίνει μας έχουν δείξει ότι στον τομέα της ψυχοδυναμικής της οικογένειας υπάρχουν δυο βασικές διαστάσεις: ο συναισθηματικός τόνος της οικογενειακής ζωής και ο τρόπος χειραγώγησης των παιδιών! Στον συναισθηματικό τόνο έχουμε στο ένα άκρο την στοργή και στο άλλο άκρο την εχθρότητα. Ο τρόπος χειραγώγησης του παιδιού έχει στο ένα άκρο την αυτονομία και στο άλλο τον έλεγχο. Με δεδομένους αυτούς τους τύπους ψυχοδυναμικής της οικογένειας μπορούν να υπάρξουν οι στοργικοί, οι διαλεκτικοί, οι απορριπτικοί και οι αυταρχικοί γονείς.

Στις ευκταίες περιπτώσεις οι γονείς εξασφαλίζουν τις βιολογικές ανάγκες των παιδιών τους, διατηρούν μια ισορροπία στον οικογενειακό χώρο με στοργή και αρμονία, πράγμα που επιτρέπει και ενθαρρύνει τα παιδιά να αναπτύξουν όλο τους το δυναμικό στην ανώτερή του μορφή και τα καθιστά κυρίαρχες προσωπικότητες που έχουν το θάρρος και το ειδικό βάρος να ξεχωρίσουν ως προσωπικότητες και να καρποφορήσουν ως άνθρωποι. Μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη του εαυτού τους και ως αυθύπαρκτες προσωπικότητες να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν τα δικά τους σχέδια και ζητούμενα με αυτοπεποίθηση και δημιουργικότητα.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά, σημαντικής σημασίας και μεγάλης αποφασιστικότητας είναι ο ρόλος και η απήχηση του ποιοτικού χρόνου που οι γονείς αφιερώνουν στα παιδιά τους κατά το μεγάλωμά τους. Η κοινή γραμμή και οι σταθερές ηθικές αξίες που ομόθυμα εκφράζονται και από τους δυο γονείς σε πλήρη σύμπλευση βοηθούν το παιδί να τις κατανοήσει και να τις ενστερνιστεί αφού πρώτα με την σειρά του επεξεργαστεί μέσα του όλα εκείνα τα σημαντικά και κεφαλαιώδη χαρακτηριστικά που θα το καθοδηγούν στην ζωή του. Βασικός κανόνας είναι η συνέπεια λόγων και έργων από τους γονείς που πλάθει δυνατούς, σταθερούς και ακέραιους χαρακτήρες, πράγμα που θα καταστήσει τα παιδιά ικανά να αντιμετωπίσουν κάθε μελλοντική δυσκολία και πιθανά διλήμματα που δύναται να προκύψουν. Τον δικό τους εξαιρετικό και ευεργετικό ρόλο παίζουν και οι επιβραβεύσεις και οι έπαινοι που ατσαλώνουν και ενδυναμώνουν τις προσωπικές ικανότητες και τα ταλέντα. Ενισχύουν την προσωπικότητα των παιδιών και τα μαθαίνουν να ανταποκρίνονται και στις επιτυχίες και στις αποτυχίες τους.

Εν κατακλείδι μόνο εύκολο δεν είναι να είσαι πετυχημένος ως γονιός! Ο ρόλος και ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται αυτός αντανακλάται στην σπουδαιότητα της αυτοπραγμάτωσης και της αυτενεργής πορείας του παιδιού. Ιδανικοί γονείς πιθανότατα δεν μπορεί να υπάρξουν. Αλλά η συνεχής και αδιάκοπη προσπάθειά τους για την δημιουργία μιας ευτυχισμένης οικογένειας με κυρίαρχο συναίσθημα την αγάπη και την δοτικότητα θα δρέψει γλυκείς καρπούς μελλοντικά. Η φανερή στοργικότητα, η ενθάρρυνση της αυτονομίας και της αυτάρκειας και η ενίσχυση της ώριμης και υπεύθυνης συμπεριφοράς των παιδιών διασφαλίζουν σε μεγάλο ποσοστό μια ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη στα παιδιά, μια δημιουργική κοινωνικοποίηση και μια ωριμότητα που θα μπορεί να διαμορφώνει ικανούς και ευτυχισμένους ενήλικες.

Σε κάθε περίπτωση εμπεριέχουμε μέσα μας την πυρηνική μας οικογένεια και με τον ίδιο τρόπο θα μεταδώσουμε στην δική μας οικογένεια όλα αυτά που με στοργή και αγάπη εισπράξαμε και έχουν γίνει πλέον δικά μας και έπειτα θα τα μεταβιβάσουμε με την σειρά μας στα δικά μας παιδιά.