Κείμενο: Μάνθος Μυριούνης
Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπευτής

Επιμέλεια: Στέλλα Πυρένη
Φιλόλογος


Μέσα στον καθημερινό, τρελό ρυθμό της πραγματικότητας έχουμε εντελώς ξεχάσει το πώς να κάνουμε εμείς οι ίδιοι ευτυχισμένο τον εαυτό μας και πώς, ενεργώντας ανάλογα με τα αισθήματά μας, να βιώνουμε πράγματα και συναισθήματα που θα μας ανυψώνουν ψυχικά και θα μας ενδυναμώνουν ηθικά.

Το να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη και το να νιώθουμε και να εννοούμε το «ευχαριστώ» και το «παρακαλώ» που λέμε έχει τεράστια αυτοϊάσιμη δράση και η σημασία και ο ρόλος που μπορεί να παίζουν στη ζωή μας είναι κάτι παραπάνω από σημαντικοί. Αυτή η αυτόβουλη και αυτοτροφοδοτούμενη ποιότητα που εκφράζουμε με την ευγνωμοσύνη μας μπορεί να γίνει αισθητή όχι μόνο όταν εμείς δίνουμε αλλά και κυρίως όταν οι άλλοι μας προσφέρουν. Όταν, δηλαδή, γινόμαστε δέκτες βοήθειας και προσφοράς, όταν εισπράττουμε τη στήριξη και το ειλικρινές ενδιαφέρον από τους συνανθρώπους μας αλλά και όταν ακούμε ενθαρρυντικές και παρηγορητικές κουβέντες στις δύσκολες στιγμές μας. Όλα αυτά μας κάνουν να βιώνουμε σπάνια και ζωογόνα συναισθήματα που θα αποδειχθούν πολύτιμα στην μετέπειτα συναισθηματική μας πρόοδο και εξέλιξη της ζωής μας.

Το βίωμα μιας τέτοιας ποιότητας συναισθημάτων λειτουργεί μέσα μας σαν μια ανεξάντλητη δεξαμενή αυτοεκτίμησης και αγάπης, από την οποία σε περιστασιακές δυσκολίες μπορούμε να αντλήσουμε δύναμη και ελπίδες που θα μας είναι χρήσιμες συναισθηματικά και θα μας ατσαλώνουν σωματικά ενισχύοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Αν δούμε, όμως, λίγο πιο προσεκτικά και εμβαθύνουμε στο αίσθημα της ευγνωμοσύνης, όπως και σε άλλα θετικά συναισθήματα, θα κατανοήσουμε πως είμαστε εμείς οι ίδιοι που αφήνουμε ή όχι τον εαυτό μας να τα βιώσει και ουσιαστικά εμείς είμαστε που του επιτρέπουμε να διανθίζει την ζωή του με τέτοιες ευχαριστήσεις και ψυχικές απολαύσεις. Είναι, δηλαδή, μια απόφαση δική μας να λαμβάνουμε, με τη συναισθηματική μας οξυδέρκεια, τα θετικά συναισθήματα που μας συμβαίνουν και να απολαμβάνουμε την ευεργετική τους επίδραση.

Έχοντας τη συναισθηματική μας εκτίμηση σε ενεργό και θετικό προσανατολισμό μπορούμε και εκτιμάμε όλα τα καλά που συμβαίνουν γύρω μας και δεν τα θεωρούμε δεδομένα ή και πολλές φορές ασήμαντα και χαμηλής σπουδαιότητας. Είναι ένα συναίσθημα η ευγνωμοσύνη που πηγάζει από μέσα μας ως στάση ζωής και μέσα μας ανατροφοδοτείται, παίρνει μορφή και χαρακτηριστικά και εν τέλει δομεί ένα εσωτερικό κύκλωμα που βιώνει ευχάριστα και ευγενικά αισθαντικά γινόμενα.

Από αυτό το συναισθηματικό αλισβερίσι και την αλληλοτροφοδότηση των θετικών συναισθημάτων μόνο ωφελημένοι μπορούμε να υπάρξουμε, αφού στο σώμα μας αυτά τα θετικά συναισθήματα επιδρούν σαν φυσικά ηρεμιστικά που απομακρύνουν  τα δυσάρεστα συμβάντα που μας προκαλούν άγχος, στρες και θλίψη. Είναι ένα βιολογικό μας υπερόπλο που κατακλύζει τους νευροδιαβιβαστές με σεροτονίνη και ντοπαμίνη και μας κρατά ευτυχισμένους, αυξάνοντας την πυκνότητα των νευρώνων στους ανάλογους φλοιούς του εγκεφάλου, ιδιαίτερα στον πλευρικό προμετωπιαίο φλοιό και στον κοιλιακό. Έτσι, η συναισθηματική μας νοημοσύνη και ευεξία αυξάνονται και σταδιακά γίνονται τόσο καλά εξασκημένες και αποτελεσματικές, ώστε ο εγκέφαλός μας καταλαβαίνει αμέσως τι είναι αυτό που αξίζει και τι βιώνεται θετικά στην αλληλεπίδραση των συναισθημάτων μας με τους άλλους ανθρώπους. Επομένως, θα είμαστε πιο έτοιμοι να εκτιμήσουμε την ευγνωμοσύνη που θα λάβουμε ή που θα προσφέρουμε.

Η συναισθηματική νοημοσύνη, εκτός από ποιότητα, είναι και κάτι που ενδυναμώνεται και ενισχύεται με τη συνεχή εξάσκησή της. Σιγά σιγά φτάνουμε σε σημείο να μπορούμε με λιγότερη προσπάθεια να αισθανθούμε περισσότερη ευγνωμοσύνη ή να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας στις περιπτώσεις που θεωρούμε ότι αυτό είναι προσήκον και ταιριαστό. Δημιουργείται, έτσι, μια στάση ζωής με θετικό προσανατολισμό, η οποία είναι ό,τι πιο χρήσιμο και σημαντικό και η οποία ασφαλώς μας χρειάζεται, δεδομένων των συνθηκών και των προκλήσεων στις οποίες καλούμαστε να ανταποκριθούμε καθημερινά.

Κλείνοντας, αυτό που θεωρώ πιο βασικό, αλλά ταυτόχρονα και πιο επιτακτικό, είναι να δώσουμε επιτέλους σημασία και να περιβάλουμε με συναισθήματα ευγνωμοσύνης όλα αυτά που μας χαρίστηκαν χωρίς εμείς να κοπιάσουμε και δεν τους δίνουμε ιδιαίτερη σημασία, μιας και τα θεωρούμε δεδομένα. Αυτά είναι τα λεγόμενα μικρά και απλά πράγματα της ζωής μας, όπως μια καθημερινή βόλτα με παρέα στο πάρκο, τα χρώματα και οι μυρωδιές των λουλουδιών, η αληθινή φιλία, ένας περίπατος στην εξοχή κάτω από τη ζεστασιά και το φως του ήλιου, ένα χαμογελαστό καλημέρισμα, ένα χάδι συμπαράστασης, μια γνοιαστική αγκαλιά, ένας καλός λόγος και άλλα τόσα που συνήθως τα προσπερνάμε δίχως να τους δίνουμε την αξία και την προσοχή που τους ταιριάζει.